SALİHA SULTAN | KARAR

UNESCO Dünya Mirasları listesinde yer aldığı halde, yıllardır bakımsızlıktan harap olan 1600 yıllık tarihi Bukoleon Sarayı İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Kültür Varlıkları Daire Başkanlığı tarafından restore ediliyor.

Onarım kapsamında, İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü’nden uzman arkeologlar tarafından yapılan hafriyatlarda sarayın batı tarafında toprağın 5-6 metre altında kalmış büyük bir rampa/merdiven bulundu.

Çalışmayla ilgili KARAR’a bilgi veren Kültür Varlıkları Daire Lideri Oktay Özel, rampa/merdivenin ortaya çıkmasının heyecan verici olduğunu söyleyerek “Sarayın kuzey tarafında ‘imparator iskelesi’ dediğimiz bir alan var. Bu merdivenin üstünde ne yazık ki 5-6 metre bir dolgu olmuş, toprağın altında kalmış. Fark edilemez durumdaydı. Arkeologların hafriyatları sonucu orjinal döşemeleri ortaya çıktı. Bu bizi çok heyecanlandırdı. Kelam konusu merdiven Marmara Denizi’ne, iskeleye iniyor” dedi.

Oktay, bulunan merdivenin devrinde imparatorun saraydan iskeleye ulaşmasını sağladığını aktardı.

‘SAHİL DOLDURULURKEN TAHRİBAT YAŞAMIŞ’

Özel, tarihi Bukoleon Sarayı’nın nasıl harap hale geldiği sorusuna ise şu cevabı verdi: “İlk olarak 19’ncu yüzyılın sonunda Rumeli Demiryolu Hattı’nın üretimi sırasında önemli tahribat görmüş. 1950’lerde de kıyı yolunun dolgu yapılması sırasında denizle bağı kesilmiş, yeniden önemli tahribata uğramış. Kıyı yolu yapıldıktan sonra insanların geçip gittiği bir alanda kalmış ne yazık ki.

2016’da açılışı yapılan Avrasya Tüneli’nin Çatladıkapı çıkışı ve etrafındaki düzenlemeler de bölgenin topografyasını daha da değiştirmiş durumda. Beşerler gelip geçerken orada 1.600 yıllık bir saray olduğunun farkına bile varmıyorlar. Yıllar boyunca bu halde tahrip olmuş ve vakitle kimsesizlerin kullandığı bir yere dönüşmüş.”

Kelamlarına “Bu stil yerlerin yaşaması için kullanılması gerekiyor” diyerek devam eden Özel, “Bukoleon Sarayı’nı, tarihi dokuyu koruduğumuz asgarî çağdaş düzenlemelerle birlikte gelecek kuşaklara aktaracağız. Açık hava müzesi olarak beşerlerle buluşturacağız” tabirlerini kullandı.

Tarihi yapıda önemli oranda tahribat kelam konusu olduğu için onarım süreçlerin uzaması durumunda geriye kalan yerlerin de tahrip olma riski taşıdığı görüşünü lisana getiren Özel, bu sebeple onarım ve güçlendirme çalışmalarını hızlandırdıklarını kaydetti.

Özel, İmparator iskelesinin altındaki sarnıçta da çalışmaların süratle devam ettiğini lisana getirerek, bu sarnıcı da müze olarak hayata geçirecekleri bilgisini verdi. Onarımı Prof. Dr. Füsun Alioğlu, Prof. Dr. Engin Akyürek ve Prof. Dr. Alper Birincisi danışmanlığında yürüten İBB, Bukoleon Sarayı’nı 2022 yazında Açık Hava Müzesi olarak İstanbullularla buluşturacak.

‘BU ONARIM İŞLERİ NASIL OLUYOR?’ DİYENLER BURAYA

İBB Kültür Varlıkları Daire Lideri Oktay Özel, belediyenin hem kara surlarında hem de Bukoleon Sarayı’nda devam ettirdiği onarım çalışmalarıyla ilgili önümüzdeki günlerde hayata geçecek yeni bir gelişmeyi de KARAR okurları için paylaştı: “İnsanları bu değerli onarımlarda gezdirmek istiyoruz. Haftanın beli günleri, aşikâr sayıda kümelere uzmanlar eşliğinde onarım alanını gezdirmeyi, arkeolojik onarım tecrübesini yaşatmayı planlıyoruz. Önümüzdeki günlerde duyurularımızı yapacağız. Tarihe, onarıma ve arkeolojiye ilgi duyan, dileyen herkes bu seyahatlere katılabilir.”

UNESCO DÜNYA MİRASI LİSTESİNDE

5. yüzyılda önündeki rıhtımla birlikte inşa edildiği düşünülen Bukoleon Sarayı’nın isminin üzerinde bir aslan ve boğanın çabasını anlatan heykellerden (Bous kai Leon) geldiği düşünülüyor. İBB mülkiyetinde bulunan Bukoleon Sarayı, UNESCO’nun Dünya Mirasları listesinde bulunan, I. Derece Arkeolojik Sit Alanı içinde kalan Bukoleon Sarayı; Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu’nun, 10 Eylül 1982 tarihli kararıyla, tescil edilmiştir.

Kültür Varlıklar Daire Başkanlığı tarafından onaylı proje doğrultusunda asgarî müdahale ile restore edilen saray, Marmara Denizi kıyısında bugünkü Cankurtaran ile Kumkapı ortasındaki Çatladıkapı mevkisinde bulunuyor.

BİR CEVAP BIRAK