SELMAN CÖMERT | KARAR.COM

Doğu Türkistan’ın başşehri Urumçi’de öğretmenlik yapmış Kalbinur Sıddık mahkemede bugün birinci şahit olarak söz verdi. Özbek öğretmen, Çin kamplarındaki “öğrencilere” saatlerce süren derslerde pranga takıldığını söyledi. Kamptaki gardiyanların mahkumlara “insan” üzere davranmadığını belirten Sıddık, “Köpeklerden daha aşağı muamele gördüler. Aşağılanmalarını izlemekten zevk alıyorlardı ve acıları onlara sevinç kaynağıydı” dedi.

“TOPLU TECAVÜZE UĞRADILAR”

Tercüman aracılığıyla konuşan Kalbinur Sıddık, bayan tutukluların sorguya alınırken tacize uğradığını lisana getirerek “Onlar yalnızca azap görmedi, tecavüze de uğradılar. Bazen toplu tecavüze uğradılar. Şahit olduğum ve yaşadığım hiçbir şeyi unutamıyorum” dedi.

Hollanda’daki kızını ziyaret etmek için kendisine vize verilmeden evvel zorla kısırlaştırıldığını belirten Sıddık, Çin’den kaçtığını söyledi.

“ÇOCUĞUMU KAYBETTİM”

Şahitlerden dört çocuk annesi Bumeryem Rozi, Doğu Türkistan’daki Çin yetkilileri tarafından 2007’de beşinci çocuğunu aldırmak için başka gebe bayanlarla birlikte tutuklandığını söyledi. Yetkililerin, meskenine ve eşyalarına el koyacağından, birebir vakitte ailesini tehlikeye atacağından korktuğu için onlara itaat ettiğini belirten Rozi, “6,5 aylık hamileydim. Biri Uygur ikisi Çinli (üç) polis geldi. Beni ve öbür sekiz gebe bayanı otomobillere bindirip hastaneye götürdüler” dedi.

55 yaşındaki Rozi mahkemeden evvel AP’ye verdiği demeçte “Önce bir hap verip yutmamı söylediler. Ben de yaptım. Onun ne olduğunu bilmiyordum. Yarım saat sonra karnıma iğne batırdılar ve bir müddet sonra çocuğumu kaybettim” tabirlerini kullanmıştı.

Rozi, oğlunun 13 yaşındayken tutuklandığını, 2015’ten beri kampta zorla tutulduğunu ve mahkeme sonucunun oğlunu özgürlüğüne kavuşturacağını umduğunu söyledi.

1990’larda Sincan’daki bir köy hastanesinde çalışan eski bir bayan doğum uzmanı-jinekolog Şemsinur Gafur, kendisinin ve başka uzmanların gebe bayanları tespit edebilmek için taşınabilir ultrason aygıtıyla konutları gezdiğini söyledi.

“İZİN VERİLENDEN FAZLA DOĞUM OLURSA KONUTU YERLE BİR EDERLER”

Şemsinur Gafur daha evvel AP’ye verdiği demeçte “Eğer bir hanede müsaade verilenden fazla doğum olursa konutu yerle bir ederler… Meskeni yerle bir eder, yıkarlardı” demişti. Devlet hastanesinde çalıştığı için kimsenin ona güvenmediğini söyleyen Gafur “Uygur halkı beni Çinli bir hain olarak gördü” diye konuşmuştu.

Mahkemedeki öteki bir şahit ise 2010 yılında Arapça dini bir kitap yayınladığı için aranan kardeşi hakkında kendisinden bilgi isteyen Çinli yetkililerin onu hapsettiğini ve ona azap yaptığını söyleyen Mahmut Tevekkul.

Daha evvel basına demeç veren Tevekkül, sorgulama sırasında dövüldüğünü ve yüzüne yumruk atıldığını belirterek, “Bizi parke yere oturttular, ellerimizi ve ayaklarımızı kelepçelediler. Gaz borusu üzere bir boruya bağladılar. Altı asker bizi koruyordu. Sabaha kadar sorguya çektiler, sonra bizi cezaevinin en güvenlikli kısmına götürdüler” demişti.

MAHKEME PAZARTESİ GÜNÜNE KADAR SÜRECEK

Her ne kadar “Uygur Mahkemesinden” çıkacak karar rastgele bir hükümeti bağlamasa da, Pekin mahkemede tanıklık edenleri “yalan üreten makinalar” olarak niteliyor.

Onlarca şahidin söz vermesi beklenen duruşmalar Pazartesi gününe kadar sürecek. Mahkemenin Eylül ayında ikinci bir oturumunun yapılması planlanıyor.

İngiliz hükümetine bağlı olmayan mahkemeye, eski Sırbistan Cumhurbaşkanı Slobodan Miloseviç’in yargılanmasına öncülük eden ve Memleketler arası Ceza Mahkemesi’yle birlikte çalışan insan hakları avukatı Geoffrey Kaç başkanlık ediyor.

Avukatlar ve insan hakları uzmanları da dahil olmak üzere mahkemenin İngiltere merkezli dokuz heyet üyesi, Aralık ayında Çin’in soykırımdan hatalı olup olmadığına dair bir rapor yayınlayacak.

Mahkemeden çıkacak rastgele bir karar hükümetler için bağlayıcı olmasa da, tabir veren şahitler ve ortaya çıkan ispatlar öncülüğünde Doğu Türkistan’da Uygurlara karşı yapılan zulme karşı kaygıları gidermek için milletlerarası hareketi mecburî kılabilir.

ÇİN SUÇLAMALARI REDDEDİYOR

Araştırmacılara nazaran, birden fazla Uygur Türkü olan 1 milyondan fazla insan son yıllarda Doğu Türkistan’daki ‘yeniden eğitim’ kamplarına kapatıldı. Zorla çalıştırma, sistematik doğum denetimi, azap, çocukları hapsetme ve onları ebeveynlerinden ayırmakla suçlanan Çin otoritesi, bu suçlamaların hepsini kesin bir lisanla reddediyor.

Çin yetkilileri, şu anda kapalı olduğunu söyledikleri kampların Çince, mesleksel hünerler, ekonomik kalkınmayı desteklemek ve aşırıcılıkla uğraş için maddeleri öğretmek emeliyle kurulduğunu tez ediyor.

ÇİN DIŞİŞLERİ: MAHKEME DEĞİL SIRF PALAVRA ÜRETEN ÖZEL BİR MAKİNE

Mahkemeye başkanlık eden avukat Kaç dün, şimdiye kadar bu soykırım beyanlarının “sınırlı kayıt analiziyle” yapıldığını söylemişti. Mart ayında Çin hakkında palavra ve dezenformasyon yaydığı için Pekin tarafından yaptırım uygulanan dokuz İngiliz vatandaşından biri olan Kaç “Eğer rastgele bir soykırım bulgusu yapılacaksa, incelenmesi yahut kurulması ve kanıtlanması gereken şey, (Çin hükümetinin) zihinsel durumudur” demişti.

Çin’in yaptırım uyguladığı avukat Kaç, bunun gözünü korkutmadığını tabir ederken, bu yaptırımların kimi iştirakçilerin mahkemeden çekilmesiyle sonuçlandığını söylemişti.

“Uygur Mahkemesini” kınayan Çin Dışişleri bakanlığı sözcüsü Zhao Lijian geçen hafta, “Gerçek bir mahkeme yahut özel mahkeme bile değil, sadece palavra üreten özel bir makine. Arka niyetli bireyler tarafından kurulmuştur ve hiçbir yükü yahut yetkisi yoktur. Bu yalnızca hukuk kisvesi altında maharetsiz bir kamuoyu gösterisidir” demişti.

BİR CEVAP BIRAK