Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) ile Ekolojik Üreticiler Eğitim ve Yardımlaşma Derneğinin (EKOMDER) hazırladığı projeyle 2006 yılında vilayette üretimine başlanan salep orkidesi, çiftçinin yüzünü güldürüyor. Nisan ve mayıs aylarında hasadına başlanan salep orkidesinden bu yıl 35 ton yumru elde edildi. Yaş olarak kilogramı 100 lira, kurutulmuş formda 750 lira, çekilmiş toz halinde ise bin liradan satılan salep orkidesi, karıyla üreticileri sevindirdi.

İçecek, dondurma, pastacılık ve kimya bölümlerinde kullanılması hasebiyle talep gören salep orkidesinin üretim alanı ise her geçen yıl genişliyor. Samsun’da bu yıl 70 çiftçi 50 dönüm yerde salep orkidesi üretirken, Vilayet Tarım ve Orman Müdürlüğünün 50 bireye verdiği tohumluk takviyesiyle gelecek yıl 120 üreticinin 70 dönüm yerde üretim gerçekleştirmesi planlanıyor.

OMÜ Bafra Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Kısım Lideri Doç. Dr. Ömer Çalışkan, coğrafik yapısı münasebetiyle Samsun’da salep çeşitliliğinin çok fazla olduğunu söyledi. Araştırmalar sonucunda 25 çeşit salep orkidesinin tabiatta resen büyüdüğünü belirlediklerini lisana getiren Çalışkan, bu yıl prestijiyle salep bitkisinin tabiattan sökülmesinin 73 bin lira cezası olduğunun altını çizdi.

Tespit edilen cinslerden 6’sını tarlaya aktardıklarını anlatan Çalışkan, şöyle devam etti: “Normalde ektiğiniz bir yumru yeniden size bir yumru yapıyor lakin ‘sök-dik’ dediğimiz bir yol geliştirdik. Bu formülle bitkiyi erken hasat edip tekrar dikiyoruz. Yani ağacı budadığınızda farklı bir noktadan fışkıran uyuyan bir hücresi vardır. Salepte de birtakım çeşitlerde birebir şey kelam konusu. Erken hasatla yumrusunu kaybedince bitki ikinci yumru yapmaya yöneldi.

Natürel bu yalnızca 6 cinste gerçekleşti. O yüzden salep yetiştiriciliğinde hasat devri çok değerli. Çiçeklenme başlangıcında bitkiyi topraktan söküyoruz. O periyoda kadar geliştirdiği yumruyu hasat edip tekrar dikiyoruz. Evladını kaybettiği için bitki tekrar yumru yapıyor. Böylelikle bitkiyi teğe iki yahut teğe üç yumru vermeye zorluyoruz. Böylelikle sürdürebilir bir salep tarımı oluştu.”

Çalışkan, salep ticaretinde bilhassa dondurma üretimi yapan firmaların epeyce fazla ölçüde alım yaptığını kaydetti. EKOMDER Lideri Hakkı Karaman da hasatta elde edilen salep yumrularının çoğunluğunun üretimi artırmak için tohumluk olarak kullanıldığını belirtti.

Öteki vilayetlerden gelen tohumluk taleplerini de karşılamaya çalıştıklarına işaret eden Karaman, “Yumruları kurutup, öğütüp, paketlemeye kadar yapan üreticilerimiz de var. Biz de buna öncülük yapıyoruz. Çoğalması için tohumluk takviyesi vermeyi sürdüreceğiz.” dedi.

Piyasanın gereksinimine yanıt veremediklerini vurgulayan Karaman, “Salebe bilhassa sıcak içim olarak kafeteryalardan talep var. Katkısız olarak ürettiğimiz için alan kafeteryalar çoğaldı. Esasen salep, dondurmanın olmazsa olmaz unsuru. Dondurma üreticileri de kaliteli eserin peşine düştü. Talepleri karşılayamıyoruz. Türkiye’deki muhtaçlığın yüzde 2’sini yapıyoruz. Fazla üretim olmadığı için salep üretimini artırmaya uğraş ediyoruz.” diye konuştu.

BİR CEVAP BIRAK