Adalet Bakanlığınca, hukuk mahkemelerindeki duruşmalara bulunulan yerlerden çevrim içi bağlanılarak katılmayı sağlayan e-Duruşma uygulamasının adap ve asıllarını belirleyen “Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Manzara Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

MAHKEMELERDE ‘ONLİNE DURUŞMA’ PERİYODU

Yönetmeliğe nazaran, taraflardan birinin talebi üzerine, mahkeme, talep eden tarafın yahut vekilinin, Yönetmelikte belirlenen yerden duruşmaya e-Duruşma Sistemi yoluyla katılmalarına ve metot süreçleri yapabilmelerine karar verebilecek. Tıpkı formda taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme, şahidin, uzmanın yahut uzmanın e-Duruşma aracılığıyla dinlenilmesine de hükmedebilecek. Hakim, e-Duruşma talebi hakkında duruşma gününden en az bir iş günü evvel kabul yahut ret kararı verecek.

“Talebin müddetinde yapılmaması”, “talebin hakkın berbata kullanılması yahut yargılamayı sürüncemede bırakma maksadı taşıması”, “e-Duruşma yapılmasını zorlaştıran hukuksal, fiili yahut teknik manilerin bulunması” durumlarında e-Duruşma talebi reddedilecek.

Hastalığı, yaşlılığı yahut engelliliği sebebiyle mahkemeye şahsen gelmesi durumunda zorluk yaşaması mümkün olan taraf, şahit, uzman, uzman ve öbür ilgililerin talepleri halinde e-Duruşma Sistemi yoluyla dinlenilmelerine karar verilecek. E-Duruşma talebinin kabulü yahut reddine ait karar, UYAP üzerinden yahut öbür tarzlarla talepte bulunana bildirilecek.

RESEN E-DURUŞMA YAPILMASI

Ayrıyeten mahkemeler, şahidin, uzmanın yahut uzmanın e-Duruşma aracılığıyla dinlenilmesine resen karar verebilecek. Mahkeme, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri dava ve işlerde ilgililerin, e-Duruşma sistemi yoluyla dinlenilmesine de resen hükmedebilecek.

İsticvap olunacak yahut yemin edecek tarafın, mahkemenin bulunduğu vilayet dışında oturması ve mahkemeye gelememesinde ise öncelikle e-Duruşma Sistemi yoluyla beyan alınacak yahut yemin ettirilecek.

Mahkemece, e-Duruşma sistemi yoluyla dinlenilmesine karar verilen bireye gönderilecek meşruhatlı davetiyeye, e-Duruşma’ya ne biçimde katılacağı da yazılacak.

E-DURUŞMA’YA İŞTİRAK YERLERİ

E-Duruşma talep eden taraf vekili, avukatlık ofisinden, baro tarafından bu gaye için belirlenen kısımdan, adliyede bu emele tahsis edilen yerden yahut belirlenen koşulları taşıyan ayrıca uygun bir yerden duruşmaya katılabilecek. Ayrıyeten e-Duruşma talep eden yahut e-Duruşma aracılığıyla isticvap olunacak ya da yemin edecek taraf ile mahkemece e-Duruşma yoluyla dinlenilmesine karar verilen şahit, eksper, uzman ve başka ilgililer bulundukları yerdeki adliye yahut ceza infaz kurumlarında bu maksada tahsis edilen yerden duruşmaya katılabilecek.

Hastalığı, yaşlılığı yahut engelliliği sebebiyle e-Duruşma aracılığıyla duruşmaya katılmasına ve metot süreçleri yapabilmesine karar verilen taraf ile dinlenilmesine karar verilen şahit, eksper, uzman yahut başka ilgililer bulundukları mesken ya da kurumdan duruşmaya katılabilecek.

E-Duruşma’ya iştirakin sağlanacağı yer, her türlü tesir ve yönlendirmeden uzak, ilgilinin yüz tabirlerini, beden hareketlerini, tutum ve davranışlarını gözlemlemeye, hislerini anlamaya ve söylediklerini net bir biçimde dinlemeye imkan sağlayacak nitelikte olacak.

E-Duruşma’ya katılan taraf vekilinin kimlik tespiti inançlı elektronik imza yahut taşınabilir imza ile UYAP kayıtları ve misal yollar kullanılarak mahkemece yapılacak.

Mahkemece e-Duruşma’ya katılmasına karar verilen taraf, şahit, eksper, uzman ve öteki ilgililerin kimlik tespiti ise bulundukları yerdeki adliye yahut ceza infaz kurumunda e-Duruşma için tahsis edilen yerde görevlendirilecek yazı işleri müdürü, zabıt katibi yahut ceza infaz kurumu vazifelisi tarafından yapılacak, bu mevzuda tutanak düzenlenecek.

Hastalığı, yaşlılığı yahut engelliliği sebebiyle bulunduğu mesken yahut kurumdan e-Duruşma’ya katılan taraf, şahit, uzman, uzman ve öbür ilgililerin kimlik tespiti, inançlı elektronik imza yahut taşınabilir imza kullanılarak yapılacak.

MAHKEME HUZURUNDA YAPILAN DURUŞMA İLE BİREBİR TÜZEL SONUÇLARI DOĞURACAK

E-Duruşma, mahkeme huzurunda yapılan duruşmayla birebir hukuksal sonuçları doğuracak. Birden fazla vekil ile takip edilen evraklarda e-Duruşma’ya, lakin talepte bulunan ve talebi kabul edilen vekiller katılabilecek. e-Duruşma Sistemi yoluyla beyanda bulunan tarafın, vekilin ve öteki ilgililerin kelamlı açıklamaları, Kanunda belirtilen tarz ve temellere nazaran zabıt katibi aracılığıyla tutanağa yazdırılacak.

E-Duruşma yoluyla duruşmaya katılan taraf yahut vekilince davaya son veren feragat, kabul ve sulhe ait beyanda bulunulması halinde, mahkemece yeni bir duruşma günü tayin edilecek ve tayin edilen günde feragat, kabul ve sulhe ait bu süreç mahkeme huzurunda yenilenerek, duruşma tutanağı beyanda bulunan tarafından imza edilirse geçerli hale gelecek.

E-Duruşma aracılığıyla beyanda bulunan tarafın, vekilin yahut ilgililerin imzasının alınması gereken öteki durumlarda, mahkemece düzenlenen ve inançlı elektronik imza ile imzalanan duruşma tutanağı, e-Duruşma’nın yapıldığı adliyeye elektronik ortamda gönderilecek. e-Duruşma’ya tahsis edilen yerde görevlendirilen yazı işleri müdürü yahut zabıt katibi elektronik ortamda gelen duruşma tutanağının ilgili kısmına beyanda bulunanın imzasını alacak ve evrakı tarayarak sistem üzerinden mahkemesine geri gönderecek. Ayrıyeten el yazısıyla imzalanmış tutanak aslı da evrakına, masrafı talep edenin yatırmış olduğu avanstan karşılanarak posta yoluyla gönderilecek.

E-Duruşma yoluyla beyanda bulunan tarafın, vekilin yahut ilgililerin imzası, UYAP’a entegre olmuş inançlı elektronik imza ile alınabilecek.

E-Duruşma’ya katılan taraf yahut vekili ile dinlenilen eksper, uzman ve öteki ilgililer, UYAP üzerinden doküman iletebilecek. e-Duruşma esnasında ses ve manzara naklinin tıpkı anda sağlanamaması yahut yaşanan kesintinin beyanların anlaşılmasını güçleştirmesi durumunda e-Duruşma tekrar açılacak. Kelam konusu aksaklığın devam etmesi halinde münasebeti belirtilerek e-Duruşma sonlandırılacak ve bu konu tutanağa geçirilecek.

DURUŞMA NİZAMI

E-Duruşma sistemi, mahkeme huzurunda yapılan duruşma tertibiyle birebir tarz ve asıllara tabi olacak. e-Duruşma sırasında fotoğraf çekilemeyecek ve hiçbir halde ses ve imaj kaydı yapılamayacak. Kayıt ve yayın yasağına muhalif davranan kişi hakkında Türk Ceza Kanunu’ndaki kararlar uygulanacak.

Mahkeme, yargılamanın zarurî kıldığı hallerde, münasebetini belirterek e-Duruşma’nın kayıt altına alınmasına karar verebilecek.

E-Duruşma Sistemi ile elde edilen kayıtlar, mahkemece e-Duruşma’nın yönetildiği bilgisayarda yahut bilgi depolayabilen aygıta aktarılarak belgesinde saklanmak üzere Merkezi Kayıt Sistemi’nde 2 hafta müddetle koruma edilecek. Müddet sonunda Merkezi Kayıt Sistemi’ndeki bu bilgiler geri döndürülemeyecek halde silinecek. Bu halde alınan kayıtlar mahkeme ve ilgili şahısların açık müsaadesi olmadıkça hiçbir yerde yayımlanamayacak.

BİR CEVAP BIRAK