Saadet Partisi Genel Lideri Temel Karamollaoğlu, görüntü konferans tekniğiyle düzenlenen esnaf ve temsilcilerinin katıldığı Esnaf Kongresi’nde konuştu.

Karamollaoğlu, dünya genelinde koronavirüsü salgınına bağlı olarak toplumsal ve ekonomik düşünceler yaşanırken, salgından etkilenen tüm ülkelerin vatandaşlarına, iş yerlerine, çalışanlarına peş peşe dayanak paketleri açıkladığını fakat Türkiye’nin bu hususta geri kaldığını söyleyerek iktidarı şöyle eleştirdi:

Herhalde dünyada kendi esnafına en az dayanak veren ülkelerden birisiyiz. Böylesi kritik periyotlarda devletin en değerli ve temel misyonu; esnafın korunması ve kollanmasıdır. Zira esnaf, istihdamı oluşturmakta ve iktisatta üretici ile tüketici ortasındaki köprü görevini üstlenmektedir.

Sayıları 2 milyonu bulan esnafımız, ülke iktisadının bel kemiğidir. Esnafımızın içinde 200’e yakın farklı branş ve bölümler var.

Her dalın birbirinden farklı kasvetleri var elbette. O nedenle yalnızca belirli başlı dallardan ve birkaç temsilciden dinlediklerimiz, sorunun bütününü görmemize ve çözmemize fırsat vermiyor.

Esnafı ve çalışanları böylesi güç bir devirde korunamamış, sonlu dayanaklar ve yetersiz yardımlar sonucunda esnafımıza tahlil yolu olarak bankalar adres gösterilmiştir.

Bilinmelidir ki; borcu borçla kapatma alma usulü olan kredi paketleri, asla fakat asla tahlil ve takviye değildir.

“BORÇLARI BİR AY ERTELEMEK TAKVİYE DEĞİLDİR”

Yahut devlete olan borçlarınızı birkaç ay ertelemek, takviye değildir. Yani bunların her birini güya dayanakmış üzere lanse ettirmek aslında yanlış bir metottur. Bunların hiçbir yararı yok demiyorum lakin sizlerin sorunlarını kalıcı olarak çözecek adımlar değildir. Yalnızca sorunları vakte yayacak bir tavırdır. Evet, artık temel biz sizi dinlemek istiyoruz.

Bugün sizlerle sizin meselelerinizi konuşacağız; daha doğrusu siz konuşacaksınız, biz dinleyeceğiz. Zira siz, adeta bir barometre üzeresiniz.

Siz güzelseniz, ülke genel manada düzgündür demektir. Biz Saadet Partisi olarak, sizleri hayal kırıklığına uğratan ve böylesine derin bir kriz karşısında çaresiz bırakan bu anlayışa ve uygulanan yanlış siyasetlere itiraz etmek için, bugün sizlerle Esnaf Kongremizi yapıyoruz.

“MANZARA MUHAKKAK, ESNAFIMIZ GÜÇ DURUMDA”

Görüntü konferans yoluyla esnafın meselelerini dinleyen Karamollaoğlu, akabinde şöyle konuştu:

Ortadaki görüntü aşikâr; aslında bütün esnafımız güç durumda. Tabi bu sorunların artmasının en büyük nedeni pandemi. Bunda hemfikiriz. Lakin bizi burada tasaya sevk eden ve üzen konu; sıkıntısı gerçek teşhis etmeden birtakım tekliflerde bulunmak ve birtakım adımlar atıyor üzere gözükmek…

Bir sorunu çözüyoruz derken, bazen sorunu büyüttüğünün bile farkında değil iktidar; bu kıymetli bir iş.

“ŞARTLAR DEĞİŞTİ, APAYRI YAKLAŞIMLARA GEREKSİNİM VAR”

Yani işte hammadde. Döviz kıymetlendiği için hammadde de değerleniyor; %100-150. Neden? Zira işte dışarda da petro-kimya kıymetlendiği için resen dış ülkelerde de pahalılık var. Yani bu topyekun bütün dünyayı etkileyen bir durum.

Lakin şunu baştan söylemekte yarar var zannediyorum; tahlil üretirken bu üzere durumlarda, dikkat edin, Avrupa’da, Amerika’da, Çin’de ve Japonya’da da, klasik ekonomik yaklaşımları gözeterek sorunu çözmeye kalkarsanız; çözemezsiniz! Kaideler değişti, öbür bir yaklaşıma gereksinim var.

”Ben vergileri tahsil edeceğim” derken; “%25 indirim yap, paranı ödeyim.” Esasen perişan olmuş esnaf, diyorsun ki ona; “sen bana bir kıyak geç, ben de sana bir kıyak geçeyim.” Bu mantıklı değil ki! Böylelikle sorun çözülemez ki!

Siz vergileri, bilhassa de aldığınız kredilerin faizlerini ertelerseniz; bu süreksiz olarak bir takviye manasına geliyormuş gbi gözükür; fakat aslında sıkıntıya derman olmaz! Değişik bir yaklaşıma gereksinim var.

“KLASİK EKONOMİK MANTIKLA BUGÜNÜN SORUNLARI ÇÖZÜLEMEZ”

Bilhassa siz esnafımıza baktığımızda; üretici olan esnafın kaygısı farklı. Onlar çalışıyorlar kısmen, üretiyorlar; fakat maliyetlerinde kendi inisiyatiflerinin dışında büyük bir artış meydana gelmiş.

Bunu kesinlikle çözmeye gereksinim var; zira üretici esnaf daha fazla istihdam sağlayan esnaf, birebir vakitte başka parekende dalındaki esnafı da besleyen, destekleyen esnaf.

Hizmet kesimini bir bütün olarak ele aldığımız vakit, bilhassa de büsbütün müşteriye bağlı olarak çalışan; işte kantinlerimiz, okullar kapalı, kantinlerin faaliyet göstermeleri mümkün değil.

Kahvehaneler; 15 aylık vakit diliminde hakikat düzgün faaliyet göstermeleri mümkün olmadı, bunların durumu daha da farklı.

Lokantalar, kısmen konuta yapılan servisler nedeniyle bir ölçü faaliyetlerini devam ettirebildiler fakat büyük lokantaları düşündüğümüz vakit; yerine nazaran 15-20, yerine nazaran de 50-60 garson çalıştıran yerler var ve artık bu garsonların hiçbirisi çalışmıyor. 3-5 tanesi paket yapıp, servis yapmaya çalışıyor.

Onun için ben burada tek tek problemlere nasıl yaklaşılır diye size bir vaatte bulunmayı hakikat bulmuyorum. Fakat söyleyeceğim şey şu; Bilhassa, klasik ekonomik mantıkla bugünkü sorunun çözülmesi mümkün değil!

“MANTIK VE YAKLAŞIM DEĞİŞMELİ”

ABD’ye gidin, GSMH’nın %16’sı kadar dayanak vermiş. Neredeyse bu, bütçesinin tamamına denktir. Avrupa bu türlü, pekala onlar yapıyor da bunu; biz niye yapamıyoruz?

Para mantığını, vergi mantığını, iktisat mantığını farklı bir baza oturtmaya muhtaçlığımız var. Büyük işletmeler kelam konusu olduğu vakit devlet desteklemekte hiç tereddüt etmiyor! İstanbul Havaalanının 2 yıllık tüm borçlarını sildiler; pekala esnaf ne olacak?

Yani İstanbul Havaalanı faaliyet gösteremiyor, gösterdiği vakit da kâr edemiyor diye bunu silerseniz; esnafınkini çoktan, dünden affetmeniz ve sorununu çözmeniz gerekirdi. O nedenle; mantık değişecek, yaklaşım değişecek! Bu mantığı, klasik manada hususları ele alan ekonomistler çözemezler; tekrar söylüyorum buna yeni bir yaklaşım gerek!

Borçlar affedilsin diyoruz, ertelensin diyoruz; pekala devlet nasıl geçinecek? Bunun da mantığını tekrar oluşturmaya muhtaçlık var.

“ESNAF AYAKTA DURABİLİYORSA, ÜLKE DE AYAKTA DURUYOR DEMEKTİR”

Çok sıkıntı durumdan geçiyorsunuz; lakin ben tekrar tabir ediyorum, esnaf bizim ekonomimizin bel kemiğidir. Siz ayakta duruyorsanız, ülke de ayakta duruyor demektir lakin bu türlü güç bela değil; rahat bir biçimde ayakta durabiliyorsanız.

Bunu devlet formülize edecek.

Vergi mevzuatını da, kredi mevzuatını da, tamamını. Teşvik mantığı değişecek. Onun için bu periyodu yeterli anlamak lazım, tahlil üretebilmek için. Klasik metotları bırakmak mecburiyetindeyiz.

“DEVİR DEĞİŞECEK”

Lakin ben inanıyorum ki, bu sorunların hepsinin tahlili var. Şayet sizin çektiğiniz badireyi, Avrupa’daki, Amerika’daki, gelişmiş ülkelerdeki beşerler çekmiyorsa; o vakit bir yerlerde bir şeyleri biz, yanlış hesap ediyoruz demektir.

İnşallah bu dönemler değişecek, inşallah sizin çektiğiniz sıkıntıları ve düşünceleri kalbinde hisseden beşerler gelip, bir tahlil bulacak diye ümit ediyorum.

BİR CEVAP BIRAK