İstanbul Teknik Üniversitesi’nden (İTÜ) yapılan açıklamaya nazaran raporda, Prof. Dr. İsmail Koyuncu, Prof. Dr. İzzet Öztürk, Prof. Dr. Mustafa Yanalak, Prof. Dr. Özcan Arslan, Doç. Dr. Ebru Dülekgürgen, Doç. Dr. Mustafa Cihan Erşahin ve Dr. Öğretim Üyesi Türker Türken’in müsilaj problemine ait görüş ve teklifleri yer aldı.

Müsilaj oluşumu ve sebep olduğu ziyanlarla ilgili tahlil modellerinin de yer aldığı raporda, İTÜ Uydu Haberleşme ve Uzaktan Algılama Merkezi (UHUZAM) tarafından sağlanan uydu manzaralarına de yer verildi.

Müsilaj sıkıntısının nedenlerinin ortaya konulduğu raporda, şunlar kaydedildi:

“Güncel bilgilerine nazaran, Marmara Denizi havzasındaki belediye atık sularının yüzde 53’ü mekanik arıtma, yüzde 42’si ileri biyolojik (C, N, P giderimle) arıtma, yüzde 5’i ise biyolojik (C, kısmi N, P giderimli) arıtma sonrası denize deşarj edilmektedir.

Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı’nda yürütülen modelleme çalışmaları sonuçlarına nazaran, Marmara’da ötrofikasyon denetimi ve alt katmandaki çözünmüş oksijen düzeyinin daha da berbata gitmesinin önlenmesi; başka bir deyişle alıcı ortamın yüzme su sporları ve balıkçılık üzere hedeflerle kullanımının sağlanması için başta İstanbul olmak üzere Marmara’ya yapılacak bütün noktasal atık su deşarjları öncesi biyolojik C, N ve P giderimli arıtma uygulanması önerilmektedir.

Son 10 yılda başta İstanbul, İzmit ve Bursa olmak üzere Marmara’ya yapılan kentsel ve endüstriyel atık su deşarjları öncesi biyolojik N ve P giderimli arıtma uygulamaları sürat kazanmıştır. Kelam konusu uygulamaların sonucu olarak bilhassa Haliç, İzmit ve Gemlik körfezlerinde besbelli su kalitesi iyileşmeleri sağlanmış ve biyoçeşitlilik artmıştır. Lakin Yenikapı, Kadıköy, Küçükçekmece ve Büyükçekmece Ön Arıtma Tesisleri çıkış sularının deşarj edildiği Büyükçekmece Baba Burnu – Tuzla Yarımadası aksı kuzeyi ile su alışverişinin hudutlu olduğu İzmit Körfezi doğu bölgesinde alt katmandaki çözünmüş oksijen düzeylerinin < 2 mg/L olduğu gözlenmektedir."

MÜSİLAJ MESELESİNE 10 TEKLİF

Raporda, müsilaj probleminin tahlili için şu tekliflerde bulunuldu:

“1. Marmara Denizi’ni, boğazları ve deniz ilişkilerini içine alan Marmara Havzası bir bütün olarak ele alınıp değerlendirilmelidir.

2. Marmara Denizi’nde müsilaj oluşum süreçlerini artıran kirletici yüklerinin azaltılması için disiplinlerarası bilimsel temelli bir yaklaşım uygulanmalı ve üniversite-kamu-sanayi-özel sektör-STK iş birlikleri geliştirilmelidir.

3. İleri biyolojik atık su arıtma tesisi çıkış sularının azami oranda kentsel yeşil alanların (varsa tarım alanlarının) sulamasında ve/veya sanayide kullanılarak, Marmara’ya verilen atık su ölçüsünün azaltılması sağlanmalıdır.

4. Atık su arıtma tesislerinde geri kazanıma öncelik verilmelidir. Bu kapsamda yenilikçi, az yer kaplayan ve güç verimliliği yüksek atık su arıtma proseslerinin uygulanmasına geçilmelidir.

5. Organize sanayi bölgesi ve tekil sanayi tesislerinin aktif izleme ve kontrollerle öncelikli ve tehlikeli unsurları belediye kanal şebekesine deşarj etmeleri önlenmelidir.

6. Marmara Denizi üst katmanında ekolojik kaidelerin oluşumu desteklenmelidir. Karadeniz, Marmara ve Ege Denizi ortasındaki balık göçüyle balık sığınma/yumurtlama alanları korunarak bu bölgelerin sürdürülebilirliği sağlanmalıdır.

7. Su kalitesi daima takip edilmeli, evsel ve endüstriyel atık su arıtma tesislerinin deşarjlarının izleme, kontrol ve yaptırım kapasitelerinin geliştirilerek, standartlara uygun olarak işletilmeyen tesislere caydırıcı yaptırımların uygulanması ile izleme bilgilerinin paylaşımı sağlanmalıdır.

8. İleri biyolojik atık su arıtma tesislerinin işletiminin, uzman özel bölüm firmalarınca minimum 8-10 yıllık kontratlara dayalı olarak işletilmeleri yaygınlaştırılmalıdır.

9. Bilhassa müsilaj ve kirlenmenin izlenmesi için farklı mekansal ve zamansal çözünürlüklerde uydu manzaraları temin edilmelidir. Faal uydu sistemleri incelenerek çalışmalara entegre edilmelidir.

10. Marmara Denizi ve Havzası için karar dayanak sistemi olarak da hizmet edecek dinamik bir Coğrafik Bilgi Sistemi (CBS) kurulmalıdır. Marmara Denizi ve etkileşimde olduğu alanlar hakkında daima olarak şimdiki bilgi üretilmeli, bu alanlardaki yapılaşma ve meydana gelen değişim belirlenmeli ve Marmara Denizi ekosistemine olan tesirler ortaya konulmalıdır.”

BİR CEVAP BIRAK