Deniz sıcaklığının yüksek olması ve denizin sakin olması nedeniyle nisan-mayıs-haziran aylarında görülen müsilaj (deniz salyası), bu yıl Marmara Denizi’nde beklentilerin çok üzerinde tesirli oluyor. Balıkçıların avlanmasını engelleyen müsilaj, denizdeki canlı çeşitliliğinin de azalmasına neden oluyor.

MÜSİLAJ (DENİZ SALYASI) NE DEMEK?

Müsilaj, biyolojik ve kimyasal birçok şartın bir ortaya gelmesiyle oluşuyor. Fitoplankton ismi verilen bitkisel canlıların çok çoğalması, deniz sıcaklığının yükselmesi ve buna bağlı olarak bakteriyel aktivitelerin artmasıyla oluşan sümüksü yapışkan bir husustur.

Deniz salyasının oluşabilmesi için suyun çok sıcak ve sakin olması gerekiyor. Bu nedenle mevsimsel düzensizlikler de müsilaj oluşumunda tesirli oluyor. Global ısınmanın getirdiği iklim değişikliğine bağlı olarak ülkemizde yaşanan mevsim değişikliklerinin, deniz salyasının bu yıl daha tesirli olmasına neden olduğu belirtiliyor.

Öte yandan denizliermizdeki kirliliğin de müsilaj oluşumunda hissesi bulunuyor. Endüstriyel ve evsel atıkların Marmara Denizi’ne bırakılmasından ötürü biyo çeşitliliğin azaldığı belirtiliyor. Rüzgara bağlı olarak denizlerde dalganın az olması da deniz salyasının oluşmasında tesirli oluyor.

DENİZ SALYASI (MÜSİLAJ) ZİYANLI MI?

Müsilajın oluşmasında tesirli olan birtakım tipler, toksin içermesinden ötürü solungaçla nefes alan birtakım deniz canlıları için tehlike arz ediyor. Ancak bu tip canlılar tehlike sezdikleri vakit, bu bölgeden kaçabiliyor. Bu da denizlerde biyo çeşitlilikte azalmaya neden oluyor.

Denizlerdeki canlıların yanı sıra ekonomik ve toplumsal manada negatif tesirler oluşturduğunu belirten Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yeşim Büyükateş, “Müsilaj olayının yalnızca ekolojik değil, ekonomik ve toplumsal negatif tesirleri de kelam konusu maalesef. Şu anda balık avlanmada yasak devrindeyiz, faal avcılık yapılmıyor. Fakat, faal olarak balık avcılığının yapıldığı devirlerde, balık ağlarının gözlerini kapattığını gözlemliyoruz. Teknelerin pompa ve filtrelerini kapattığını ve bunlara ziyan verdiğini gözlemliyoruz.

“MÜSİLAJIN (DENİZ SALYASI) OLDUĞU YERDE DENİZE GİRMEYİN”

Müsilaj, denizel sistemde düzmece bir taban yapısı oluşturuyor. Bu da balıkların üreme, beslenme ve göçleri üzerinde de olumsuz tesirler ortaya çıkıyor. Neler önerebiliriz; ekolojik, sosyolojik ve ekonomik tesirlerini en aza indirebilmek için. Öncelikle, evsel, endüstriyel kanalizasyon atıkları ve sintine suları denizi kirletici etkenleri, süreklilik kelam konusu olmalı lakin bilhassa müsilajın olduğu devirlerde deşarjın azaltılması gerekiyor” dedi.

Deniz salyasının ağır olduğu bölgelerde denize girilmemesi gerektiğine dikkat çeken Büyükateş, “Müsilajın insan sıhhati direkt etkileyecek bir durum olmadığını biliyoruz. Lakin, ortamda sirkülasyon azaldığı için bakteriyel parçalanma ağır olarak gerçekleşiyor. Bu da dolaylı olarak insan sıhhati üzerinde negatif tesir oluşturabilir. Müsilajın ağır olarak bulunduğu bölgelerde denize girilmesini çok tavsiye etmiyoruz” formunda konuştu.

MARMARA DENİZİ’NDE MÜSİLAJ NE VAKİT SONA ERER?

Müsilaj akınının ne vakit biteceği bilinmiyor. Deniz salyasının Marmara Denizi’ni ve Çanakkale Boğazı’nı terk etmesi için hava şartlarının olağan seviyeye gelmesi, deniz suyu sıcaklarının düşmesi ve rüzgar gerekiyor. Bu tip yapıların artması ya da oluşması ise uzun ve daima olaylar sonucunda gerçekleşir. Örneğin, biyo çeşitliliğin azalması üzere olayların düzelmesi için daha uzun bir süreç gerekiyor.

BİR CEVAP BIRAK