ortasında uzun müddettir devam eden yüksek tansiyon, başkanlar doruğunun akabinde yine ‘pozitif gündem’e döndü. Türkiye faslının sistemsiz göç ana başlığı üzerinden değerlendirildiği tepe öncesi Merkel “Sorunları fakat diyalogla çözebiliriz” sözünü kullandı.

Toplantı sonrası Fransa Cumhurbaşkanı Macron da “Türkiye ile tansiyon hafifledi. Yaz boyunca tetikte olmayı ve ortak çalışmayı sürdüreceğiz” dedi.

GÜMRÜK BİRLİĞİ’NDE TEKNİK GÜNCELLEME ADIMI

AB Kurulu Lideri Leyen, Türkiye’deki Suriyeliler için 2024’e kadar 3 milyar euro ek bütçe ayrılacağını açıkladı. Tepe bildirisinin Türkiye kısmında, hukuk ve insan haklarının tasa kaynağı olduğuna yer verildi.

Doğu Akdeniz’de istikrarın iş birliğiyle sağlanabileceği kaydedildi. Gümrük Birliği’nin güncellenmesinde çalışmaların başlayacağı belirtildi. Dışişleri Bakanlığı ise “Göç iş birliğinin mali boyuta indirgenmesi büyük bir yanılgı” açıklaması yaptı.

BRÜKSEL İLE TEKRAR

Ankara, dış siyasette onarım adımlarını sürdürürken Brüksel’deki AB Önderler Zirvesi’nden Türkiye ile bağlantılara dair dikkat çeken sözler yansıdı. Ortak bildiride Doğu Akdeniz’de gerginliğin düşmesinin olumlu karşılandığı, Gümrük Birliği’nin güncellenmesinde çalışmanın başlayacağı duyuruldu. Suriyeliler için aktarılan 6 milyara 2024’e kadar 3 milyar euro ek bütçe daha ayrıldı.

Avrupa Birliği Önderler Doruğu devam ederken Türkiye ile ilgili görüşmelerin tamamlanmasının akabinde tepe bildirisinin Türkiye hakkındaki kısmı kamuoyuyla paylaşıldı.

AB Konseyi’nin Doğu Akdeniz’deki durumu ve AB-Türkiye ilgilerini tekrar görüştüğüne dikkat çekilen bildiride, Doğu Akdeniz’de inançlı ve istikrarlı bir etrafın, Türkiye ile karşılıklı yararlı ve iş birliğini geliştiren bağların, AB’nin stratejik çıkarına olduğu vurgulandı. Bildiride, Doğu Akdeniz’de gerginliğin düşmesinin olumlu karşılandığı ve bunun sürdürülmesi gerektiği söz edildi.

AB’nin Türkiye ile etaplı, orantılı ve geri dönülebilir biçimde ortak çıkarları içeren pek çok alanda iş birliğini arttırmaya hazır olduğuna işaret edilen bildiride, AB önderlerinin AB ile Türkiye ortasındaki Gümrük Birliğinin güncellenmesine yönelik yetkilendirme için teknik çalışmaların başlamasını not ettiği belirtildi.

Gümrük Birliğinin güncellenmesine yönelik yetkilendirmenin, AB Konseyi’nde ek yönlendirme ile kabul edilebileceği lisana getirilen bildiride, mevcut Gümrük Birliğinin uygulanmasında yaşanan dertlerin giderilmesi ve bunun AB üyesi bütün ülkelere aktif biçimde uygulanması gerektiği kaydedildi. Bildiride, AB başkanlarının göç, sıhhat, iklim, terörle çaba ve bölgesel problemler üzere karşılıklı çıkara dayalı bahislerde Türkiye ile yüksek seviyeli diyalog hazırlıklarını not ettiği vurgulandı.

Bildiride “AB Kurulu, AB Komisyonu’na Türkiye, Ürdün, Lübnan ve bölgenin başka kısımlarındaki Suriyeli mülteciler ve konut sahibi topluluklara sağlanacak finansmanın devamı için resmi teklifi gecikmeksizin sunması davetini yapmaktadır” denildi.

Kıbrıs konusundaki tahlilin siyasi eşitliğe dayalı iki toplumlu, iki bölgeli federasyon temelinde sağlanabileceği istikametindeki AB tezine dikkat çekilen bildiride, AB önderlerinin kapalı Maraş’ın statüsünün değerine vurgu yaptığı, BM Güvenlik Kurulu kararlarının uygulanması için davette bulunduğu tabir edildi.

Türkiye’de hukukun üstünlüğü ve temel haklarla ilgili gelişmelerin kaygı kaynağı olduğu savunulan bildiride, siyasi partilerin, insan hakları savunucularının ve medyanın gaye alındığı ileri sürülerek, bunların demokrasi, hukukun üstünlüğü ve bayan haklarında gerilemeye neden olduğu argüman edildi.

Bildiride “AB Kurulu, bölgesel barış ve istikrarda Türkiye ve AB’nin ortak çıkarları doğrultusunda Türkiye ve tüm aktörlerin bölgesel krizlerin tahliline olumlu katkı yapmasını beklemektedir” değerlendirmesinde bulunuldu.

Tepe sonrası konuşan AB Kurulu Lideri Ursula von der Leyen, 21 Haziran’da Erdoğan “Kıbrıs’ta iki devletli tahlili asla kabul etmeyeceğiz” dediğini aktardı. Von der Leyen “Bizim tarafımızda Gümrük Birliği’nin güncellenmesi müzakerelerine yetki verilmesine ait görüşmeler Konsey’de tekrar başladı lakin daha yapılması gereken çok iş var” diye konuştu.

Von der Leyen, AB’nin Türkiye’nin konut sahipliği yaptığı Suriyelilerin desteklenmesi maksadıyla 2024’e kadar 3 milyar avroluk bütçe ayıracağını da açıkladı ve şunları söyledi: “Türkiye’deki mültecileri desteklemek için 2024’e kadar ek olarak 3 milyar avro ayırmayı planlıyoruz. Bu para büsbütün AB bütçesinden gelecek ve mültecilerin sosyo ekonomik desteklenmesinde kullanılacak.

Artık yalnızca acil yardım kalemleri olmayacak. Zira Suriyeliler yıllardır bu bölgede yaşıyor ve gelecek yıllar için bir perspektife muhtaçlıkları var. Ek olarak Türkiye’yi doğu hududunda göç idaresi konusunda destekleyeceğiz.”

Almanya Başbakanı Angela Merkel ise tepede Türkiye gündeminde bir kesim ilerleme sağlanması için uğraş sarf ettiğini söyledi. Merkel “Çünkü (Türkiye’nin) milyonlarca kayıtlı mülteciyi barındığı gerçeği hafife almamamız gereken bir gerçektir. Takdir edilmesi lazım. Avrupa buraya finansal yardım sağlayabilir” sözünü kullandı.

Akdeniz’de tansiyonun düştüğünün söylenebileceğini tabir eden Merkel, bunun devam etmesini ümit ettiğini lisana getirdi. Merkel ayrıyeten AB’nin Gümrük Birliği’nin güncellenmesine ait çalışmalara devam edeceğini söyledi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da “Türkiye ile gerginlik son haftalarda hafifledi” dedi.

Avrupa ülkelerinin ‘temkinli davranmaya devam edeceğini’ söyleyen Macron “Yaz boyunca önlemli olacağız, tıpkı vakitte ortak çalışmalara yine başlayacağız” sözlerini kullandı.

ANKARA’DAN REAKSİYON: MALİ YARDIM AVRUPA’NIN GÜVENLİĞİ İÇİN

Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Birliği Zirvesi’nde Türkiye hakkında kabul edilen kararları eleştirdi. Kararların “beklenilen ve gereken adımları içermekten uzak” olduğunu bildiren Dışişleri “AB’nin, gerginliğin düştüğünü teslim edip, Gümrük Birliği’nin güncellenmesi dahil olumlu gündemi hayata geçirmeye yönelik somut kararlar almayı ertelemesi, bir oyalama taktiği, irade eksikliği ve bir iki üye ülkenin AB üyeliklerini berbata kullanması olarak görülmektedir.

AB, hukukun üstünlüğü ve temel haklar alanlarında diyalog önermek yerine, iştirak müzakerelerinin önünü açarak, 23. ve 24. fasıllarda ülkemizde daha süratli gelişme kaydedilmesinin yerini oluşturabilecektir” tabirlerine yer verdi.

Açıklamada önerilen yeni mali yardım paketine de işaret edilerek “Önerilen yeni mali yardım paketi Türkiye’ye değil, Suriyeli sığınmacılara yönelik olup, esasen AB’nin kendi huzur ve güvenliğinin teminatı için atılacak bir adımdır. Göç iş birliğinin yalnızca mali boyuta indirgenmesi, büyük bir yanılgıdır” değerlendirmesi yapıldı.

BİR CEVAP BIRAK